Şəhərlərə baxdıqda gördüyümüz binalar, körpülər, yollar, tunellər, hava limanları və digər iri infrastruktur layihələri təsadüfən ortaya çıxmır. Bütün bu layihələrin arxasında uzun planlaşdırma, hesablamalar və mühəndislik bilikləri dayanır. Məhz bu işləri həyata keçirən əsas mütəxəssislər isə tikinti mühəndisləridir.
Tikinti mühəndisliyi dünyada ən qədim və ən vacib mühəndislik sahələrindən biri hesab olunur. İnsanlar yaşamaq, işləmək və hərəkət etmək üçün təhlükəsiz tikililərə ehtiyac duyduqları müddətdə bu peşəyə də ehtiyac olacaq.
Son illərdə Azərbaycanda və dünyanın bir çox ölkəsində şəhərləşmənin sürətlənməsi, yeni yaşayış komplekslərinin, yolların və infrastruktur layihələrinin tikilməsi bu ixtisasa olan tələbatı daha da artırıb.
Tikinti mühəndisliyi bina və qurğuların layihələndirilməsi, tikintisi, istismarı və təhlükəsizliyinin təmin olunması ilə məşğul olan mühəndislik sahəsidir.
Bu ixtisas üzrə təhsil alan tələbələr öyrənirlər:
bina konstruksiyalarının hesablanması tikinti materiallarının xüsusiyyətləri yol və körpü layihələri geotexniki mühəndislik hidravlika və su sistemləri tikinti layihələrinin idarə olunması
Sadə dillə desək, memar binanın necə görünəcəyini planlaşdırırsa, tikinti mühəndisi həmin layihənin real həyatda təhlükəsiz şəkildə necə tikiləcəyini müəyyən edir.
Tikinti mühəndisliyi Azərbaycanda ən çox tələb olunan mühəndislik ixtisaslarından biridir.
Bu ixtisas əsasən aşağıdakı ali təhsil müəssisələrində tədris olunur:
Azərbaycan Memarlıq və İnşaat Universiteti (AzMİU) Azərbaycan Texniki Universiteti ADA Universiteti (bəzi mühəndislik proqramları çərçivəsində) Naxçıvan Dövlət Universiteti Mingəçevir Dövlət Universiteti Gəncə Dövlət Universiteti Azərbaycan Memarlıq və İnşaat Universitetinin beynəlxalq proqramları
Ən məşhur seçim isə uzun illərdir Azərbaycan Memarlıq və İnşaat Universiteti hesab olunur.
Bir çox abituriyent bu ixtisası seçməzdən əvvəl keçilən dərsləri bilmək istəyir.
Təhsil müddətində əsasən aşağıdakı fənlər tədris olunur:
Tikinti mühəndisliyinin təməlini təşkil edir.
Tələbələr:
Ali riyaziyyat Riyazi analiz Fizika Texniki mexanika
kimi fənləri öyrənirlər.
Burada tələbələr:
çertyoj hazırlamağı texniki təsvirləri layihə oxumağı
öyrənirlər.
Bu fəndə müxtəlif materialların:
Möhkəmliyi Davamlılığı tətbiq sahələri
öyrədilir.
Bu sahə tikinti mühəndisliyinin ən vacib hissələrindən biridir.
dəmir-beton konstruksiyalar metal konstruksiyalar yük hesablamaları
ilə işləməyi öyrənirlər.
Tikinti başlamazdan əvvəl ərazinin ölçülməsi və xəritələndirilməsi öyrədilir.
Burada bina və qurğuların tikinti prosesləri tədris olunur.
Müasir tikinti sektorunda mühəndislər yalnız texniki yox, idarəetmə biliklərinə də sahib olmalıdırlar.
Bu ixtisas asan sahələrdən biri hesab olunmur.
Çünki burada:
riyaziyyat fizika məntiqi düşüncə hesablamalar
çox önəmlidir.
Əgər məktəbdə bu fənlərdə güclüsənsə, ixtisas sənə daha rahat görünəcək.
Amma sırf "maaşı yaxşıdır" deyə seçmək düzgün yanaşma deyil. Çünki tikinti mühəndisliyi ciddi məsuliyyət tələb edir.
Bəli.
Dünya əhalisi artır, şəhərlər böyüyür və yeni infrastruktur layihələri həyata keçirilir.
Nəticədə:
yaşayış binaları biznes mərkəzləri yollar körpülər hava limanları metro xətləri
kimi layihələrə ehtiyac davam edir.
Bu səbəbdən tikinti mühəndisliyi yaxın onilliklər ərzində də aktual peşələrdən biri olaraq qalacaq.
Məzunlar müxtəlif sahələrdə fəaliyyət göstərə bilirlər:
Tikinti şirkətləri Layihələndirmə müəssisələri Dövlət qurumları Yol tikintisi şirkətləri İnfrastruktur layihələri Neft və qaz layihələri Beynəlxalq mühəndislik şirkətləri Konsaltinq şirkətləri
Bəzi mühəndislər sonradan öz tikinti şirkətlərini də qururlar.
Maaş təcrübə və vəzifədən asılı olaraq dəyişir.
Yeni başlayan mütəxəssislər:
800–1500 AZN
arasında əməkhaqqı ala bilirlər.
Orta səviyyəli mühəndislər:
1500–3000 AZN
arasında qazana bilirlər.
Böyük layihələrdə çalışan və ya rəhbər vəzifələrdə olan mütəxəssislərin gəlirləri daha yüksək ola bilir.
Tikinti mühəndisliyi xaricdə də yüksək tələb görən peşələrdən biridir.
Təxmini illik gəlirlər:
Almaniya: 45.000 - 80.000 avro Kanada: 60.000 - 100.000 Kanada dolları Avstraliya: 70.000 - 120.000 Avstraliya dolları Böyük Britaniya: 35.000 - 70.000 funt sterlinq ABŞ: 70.000 - 120.000 dollar
Təbii ki, təcrübə artdıqca maaşlar da yüksəlir.
Bu sahədə uğurlu olmaq üçün aşağıdakı xüsusiyyətlər vacibdir:
Analitik düşüncə Riyaziyyata maraq Məsuliyyət hissi Problem həll etmə bacarığı Texniki düşüncə Komanda ilə işləmə bacarığı Diqqətlilik
Çünki kiçik bir hesab səhvi belə böyük problemlərə səbəb ola bilər.
Müasir tikinti sektorunda xarici dil bilmək böyük üstünlükdür.
Ən vacib dildir.
Minimum:
B2 səviyyəsi
tövsiyə olunur.
Çünki:
beynəlxalq standartlar texniki sənədlər proqram təminatları
əsasən ingilis dilində olur.
Azərbaycanda və region ölkələrində işləyən mühəndislər üçün faydalı ola bilər.
Almaniyada işləmək və ya magistr təhsili almaq istəyənlər üçün üstünlük yaradır.
Bu iki sahə tez-tez qarışdırılır.
Memar:
layihənin görünüşünü yaradır estetik hissəyə fokuslanır
Tikinti mühəndisi:
konstruksiyanı hesablayır təhlükəsizliyi təmin edir layihənin reallaşdırılmasına cavabdeh olur
Yəni hər iki peşə birlikdə çalışır, amma funksiyaları fərqlidir.
Tikinti mühəndisliyi xaricdə təhsil üçün ən perspektivli mühəndislik sahələrindən biridir.
Xüsusilə:
Almaniya Kanada Polşa Macarıstan İtaliya Türkiyə
kimi ölkələr bu istiqamətdə güclü proqramlar təklif edir.
Xaricdə təhsil alan tələbələr:
müasir laboratoriyalarda çalışır beynəlxalq layihələrdə iştirak edir daha güclü praktiki bilik qazanır qlobal əmək bazarına çıxış əldə edir
Tikinti mühəndisliyi həm Azərbaycanda, həm də dünyada stabil tələbatı olan peşələrdən biridir. Bu sahə yüksək məsuliyyət tələb etsə də, qarşılığında geniş karyera imkanları təqdim edir.
Əgər riyaziyyat və texniki elmlərə marağın varsa, böyük layihələrin bir hissəsi olmaq istəyirsənsə və gələcəkdə beynəlxalq karyera qurmağı düşünürsənsə, tikinti mühəndisliyi yaxşı seçim ola bilər.
Xüsusilə xaricdə təhsil ilə birlikdə bu ixtisas daha geniş perspektivlər açır və beynəlxalq layihələrdə çalışma imkanlarını əhəmiyyətli dərəcədə artırır.
