Son illərdə Özbəkistan Azərbaycanlı tələbələr üçün xaricdə təhsil istiqamətləri arasında sürətlə populyarlaşan ölkələrdən birinə çevrilib. Münasib təhsil haqları, beynəlxalq tələbələr üçün sadələşdirilmiş qəbul prosedurları və müxtəlif ixtisas seçimləri səbəbindən hər il daha çox tələbə bu ölkəni seçir.
Ən çox verilən suallardan biri isə belədir: "Özbəkistanda attestatla universitetə qəbul olmaq mümkündürmü?"
Qısa cavab bəlidir. Bir çox Özbəkistan universiteti beynəlxalq tələbələri, o cümlədən Azərbaycan vətəndaşlarını orta məktəb attestatı əsasında qəbul edir. Lakin qəbul qaydaları universitetdən universitetə və seçilən ixtisasdan asılı olaraq dəyişə bilər.
Bu yazıda attestatla qəbul prosesi, tələb olunan sənədlər, qəbul şərtləri, təhsil haqları və diqqət edilməli məqamlar haqqında ətraflı məlumat verəcəyik.
Bəli.
Özbəkistan qanunvericiliyinə əsasən xarici vətəndaşlar ölkənin ali təhsil müəssisələrində təhsil ala bilərlər. Xarici tələbələrin qəbulu Özbəkistanın Ali Təhsil, Elm və İnnovasiya Nazirliyi tərəfindən tənzimlənir və universitetlər beynəlxalq tələbələr üçün ayrıca qəbul qaydaları tətbiq edə bilirlər.
Azərbaycan məktəblərindən məzun olmuş tələbələr də tam orta təhsil haqqında attestat əsasında Özbəkistan universitetlərinə müraciət edə bilirlər.
Özbəkistan universitetlərinin əksəriyyətində beynəlxalq tələbələr üçün qəbul prosesi yerli abituriyentlərdən fərqlənir.
Bir çox universitetdə Azərbaycan Dövlət İmtahan Mərkəzinin qəbul balı tələb olunmur. Bunun əvəzinə namizədlərin təqdim etdikləri sənədlər qiymətləndirilir və bəzi hallarda onlayn müsahibə və ya daxili imtahan keçirilir.
Qəbul qaydaları universitetdən asılı olaraq aşağıdakı formalarda ola bilər:
yalnız attestat əsasında qəbul; attestat və müsahibə; attestat və daxili imtahan; bəzi proqramlar üçün əlavə dil biliyi və ya yaradıcı imtahan.
Buna görə müraciət etməzdən əvvəl seçdiyiniz universitetin rəsmi qəbul qaydalarını yoxlamaq vacibdir.
Universitetdən asılı olaraq sənədlər dəyişə bilər. Adətən aşağıdakılar tələb edilir:
Tam orta təhsil haqqında attestat Attestat əlavəsi və ya qiymət cədvəli Xarici pasport Şəxsiyyət vəsiqəsinin surəti (bəzi hallarda) Biometrik foto Tibbi arayış (universitetdən asılı olaraq) Ərizə forması Tərcümə və təsdiq edilmiş sənədlər (tələb olunduqda)
Bəzi universitetlər sənədlərin notarial tərcüməsini və apostilini də tələb edə bilər.
Bir çox universitet qəbul zamanı attestatdakı qiymətlərə diqqət yetirir.
Xüsusilə tibb, stomatologiya, əczaçılıq, informasiya texnologiyaları və mühəndislik kimi rəqabətli ixtisaslarda yüksək orta bal üstünlük yarada bilər.
Lakin qəbul yalnız attestatın orta balı ilə məhdudlaşmır. Universitetlər digər qəbul meyarlarını da tətbiq edə bilirlər.
Xeyr.
Azərbaycan Dövlət İmtahan Mərkəzinin qəbul imtahanında iştirak etmədən də bir çox Özbəkistan universitetinə müraciət etmək mümkündür.
Qəbul birbaşa universitetin müəyyən etdiyi beynəlxalq qəbul qaydalarına əsasən aparılır.
Azərbaycanlı tələbələr Özbəkistanda çox geniş ixtisas seçiminə malikdirlər.
Ən populyar istiqamətlər bunlardır:
Tibb Stomatologiya Əczaçılıq İnformasiya texnologiyaları Proqram mühəndisliyi Süni intellekt Biznesin idarə olunması Menecment Beynəlxalq münasibətlər Maliyyə İqtisadiyyat Hüquq Memarlıq Tikinti mühəndisliyi Neft-qaz mühəndisliyi Turizm Filologiya
Özbəkistan universitetlərində proqramlar müxtəlif dillərdə təklif olunur.
Ən geniş yayılmış tədris dilləri bunlardır:
Türk dili İngilis dili Rus dili Özbək dili
Azərbaycanlı tələbələrin böyük hissəsi ingilis və ya rus bölmələrini seçirlər.
İngilis bölmələrində bəzi universitetlər IELTS və ya digər dil sertifikatı tələb edə, bəziləri isə öz daxili dil müsahibəsini keçirə bilər.
Təhsil haqqı universitetə və ixtisasa görə dəyişir.
Orta hesabla illik təhsil haqqı:
Humanitar və biznes ixtisaslarında 2.000–4.000 ABŞ dolları Mühəndislik proqramlarında 2.500–5.000 ABŞ dolları Tibb və stomatologiya üzrə isə 3.000–8.000 ABŞ dolları arasında dəyişə bilər.
Dəqiq məbləği yalnız seçdiyiniz universitetin rəsmi saytından yoxlamaq tövsiyə olunur.
Özbəkistan digər bir çox xarici təhsil ölkələri ilə müqayisədə daha münasib yaşayış xərclərinə malikdir.
Orta aylıq büdcə belə ola bilər:
Yataqxana: 50–150 ABŞ dolları Mənzil kirayəsi: 200–500 ABŞ dolları Qidalanma: 150–250 ABŞ dolları Nəqliyyat: 10–30 ABŞ dolları Digər şəxsi xərclər: 50–100 ABŞ dolları
Şəhərdən və həyat tərzindən asılı olaraq aylıq yaşayış xərcləri təxminən 300–700 ABŞ dolları arasında dəyişə bilər.
Bəzi dövlət universitetləri və hökumətlərarası proqramlar çərçivəsində beynəlxalq tələbələr üçün təqaüd imkanları təqdim edilir.
Həmçinin bəzi universitetlər yüksək akademik nəticələri olan tələbələr üçün endirimlər və xüsusi təqaüd proqramları tətbiq edirlər.
Bu, universitetdən və proqramdan asılıdır.
Xaricdə alınmış ali təhsil diplomunun Azərbaycanda istifadə olunması üçün diplomun tanınması (nostrifikasiya) prosedurundan keçməsi tələb oluna bilər.
Buna görə universitet seçməzdən əvvəl onun rəsmi statusunu, akkreditasiyasını və gələcəkdə diplomun tanınması ilə bağlı şərtləri araşdırmaq vacibdir.
Özbəkistanda attestatla qəbulun əsas üstünlükləri bunlardır:
DİM qəbul imtahanı tələb olunmur. Müraciət prosesi nisbətən sadədir. Geniş ixtisas seçimi mövcuddur. Təhsil haqları bir çox Avropa ölkələri ilə müqayisədə münasibdir. Yaşayış xərcləri aşağıdır. Beynəlxalq tələbələr üçün xüsusi qəbul prosedurları mövcuddur.
Universitet seçərkən aşağıdakı məqamlara xüsusi diqqət yetirmək tövsiyə olunur:
Universitetin rəsmi akkreditasiyasını yoxlayın. Təhsil proqramının beynəlxalq tanınmasını araşdırın. Tədris dilini dəqiqləşdirin. Təhsil haqqı və əlavə ödənişləri öyrənin. Yataqxana imkanlarını araşdırın. Diplomun Azərbaycanda tanınması ilə bağlı qaydaları əvvəlcədən öyrənin. Qəbul şərtlərini yalnız universitetin rəsmi saytından yoxlayın.
Özbəkistan son illərdə Azərbaycanlı tələbələr üçün həm keyfiyyətli, həm də əlçatan ali təhsil imkanları təqdim edən ölkələrdən birinə çevrilib. Bir çox universitet beynəlxalq tələbələri attestat əsasında qəbul etdiyi üçün Azərbaycan Dövlət İmtahan Mərkəzinin qəbul balı olmadan da bakalavr təhsili almaq mümkündür.
Lakin hər universitetin qəbul qaydaları fərqli olduğundan müraciət etməzdən əvvəl rəsmi tələbləri diqqətlə araşdırmaq vacibdir. Düzgün universitet seçimi, sənədlərin vaxtında hazırlanması və qəbul şərtlərinə uyğun müraciət etmək Özbəkistanda uğurlu tələbə həyatına başlamaq üçün ən vacib addımlardandır.
