Xaricdə təhsil almağı planlaşdıran tələbələr qəbul prosesində müxtəlif sənədlərlə qarşılaşırlar. Universitet nümayəndələri və təhsil agentlikləri tez-tez CAS, LOA (Letter of Acceptance), Acceptance Letter və Offer Letter kimi terminlərdən istifadə edirlər. İlk baxışda bu sənədlər bir-birinə oxşar görünsə də, əslində hər birinin məqsədi, hüquqi statusu və istifadə mərhələsi fərqlidir.
Bir çox tələbə Offer Letter aldıqdan sonra universitetə tam qəbul olunduğunu düşünür və ya Acceptance Letter ilə CAS sənədini eyni hesab edir. Bu yanlış anlaşılmalar isə sənəd hazırlığında, ödəniş prosesində və hətta viza müraciətində problemlərə səbəb ola bilər.
Bu yazıda həmin sənədlərin hər birini ayrıca izah edəcək, hansı ölkələrdə istifadə olunduğunu, nə zaman təqdim edildiyini və aralarındakı əsas fərqləri ətraflı araşdıracağıq.
Əksər ölkələrdə qəbul prosesi aşağıdakı ardıcıllıqla davam edir:
Universitet seçilir. Sənədlər təqdim edilir. Universitet müraciəti qiymətləndirir. Müraciətin nəticəsinə uyğun sənəd göndərilir. Tələb olunan ödənişlər və digər şərtlər yerinə yetirilir. Yekun qəbul təsdiqlənir. Viza üçün lazım olan sənədlər hazırlanır.
Məhz bu mərhələlərdə Offer Letter, Acceptance Letter, LOA və ya CAS kimi sənədlər təqdim olunur.
Offer Letter universitet tərəfindən namizədə göndərilən ilkin qəbul təklifidir. Bu sənəd universitetin müraciəti müsbət qiymətləndirdiyini və müəyyən şərtlər daxilində tələbəni qəbul etməyə hazır olduğunu göstərir.
Offer Letter adətən aşağıdakı məlumatları əhatə edir:
qəbul olunan ixtisas; təhsil səviyyəsi; proqramın başlanğıc tarixi; illik təhsil haqqı; universitetin tələb etdiyi əlavə sənədlər; qəbulun şərtləri.
Offer Letter universitetə tam qəbul demək deyil. Bu sənəd sadəcə universitetin sizə yer ayırmağa hazır olduğunu bildirir.
Əgər tələbə bütün qəbul tələblərini hələ yerinə yetirməyibsə, universitet Conditional Offer təqdim edə bilər.
Məsələn:
IELTS nəticəsi çatışmır; diplom hələ təqdim olunmayıb; son semestr qiymətləri gözlənilir; ingilis dili sertifikatı tamamlanmayıb.
Bu halda universitet həmin şərtlər yerinə yetirilənə qədər yekun qəbul vermir.
Əgər bütün sənədlər tamdırsa və qəbul şərtləri artıq ödənilibsə, universitet Unconditional Offer təqdim edə bilər.
Bu artıq qəbulun böyük ölçüdə təsdiqləndiyini göstərir.
Acceptance Letter universitetin tələbəni rəsmi şəkildə qəbul etdiyini təsdiqləyən sənəddir.
Bu sənəd göstərir ki:
universitet bütün sənədləri yoxlayıb; tələbə qəbul şərtlərini yerinə yetirib; universitet tələbəni proqrama qəbul edib.
Acceptance Letter bir çox ölkədə viza müraciəti zamanı əsas sənədlərdən biri hesab olunur.
Acceptance Letter adətən aşağıdakı məlumatları ehtiva edir:
tələbənin tam adı; proqramın adı; qəbul tarixi; təhsil müddəti; universitet məlumatları; tələbə nömrəsi (bəzi hallarda).
Ən böyük fərq hüquqi statusdadır.
Offer Letter universitetin qəbul təklifidir.
Acceptance Letter isə artıq qəbulun təsdiqidir.
Başqa sözlə desək, Offer Letter "qəbul oluna bilərsiniz", Acceptance Letter isə "artıq qəbul olunmusunuz" mənasını verir.
Bəzi universitetlər yalnız Offer Letter göndərir və əlavə Acceptance Letter təqdim etmir. Digərləri isə qəbul prosesinin sonunda ayrıca Acceptance Letter hazırlayırlar.
LOA - Letter of Acceptance ifadəsinin qısaldılmış formasıdır.
Əslində LOA ilə Acceptance Letter bir çox ölkədə eyni sənədi ifadə edir.
Sadəcə bəzi universitetlər sənədin adını Letter of Acceptance yazır, digərləri isə Acceptance Letter istifadə edir.
LOA aşağıdakı ölkələrdə daha geniş yayılıb:
Kanada; Avstraliya; Yeni Zelandiya; Malayziya; Filippin.
LOA universitetə qəbulun rəsmi təsdiqidir.
Əksər hallarda yoxdur. Sadəcə universitetlər fərqli terminologiyadan istifadə edə bilərlər.
Yəni:
Acceptance Letter = Letter of Acceptance (LOA)
Ancaq bəzi universitetlərdə daxili prosedurlara görə sənədlərin məzmununda kiçik fərqlər ola bilər.
CAS (Confirmation of Acceptance for Studies) yalnız Böyük Britaniya üçün istifadə olunan xüsusi qəbul təsdiq sistemidir.
CAS adi məktub deyil. Universitet tərəfindən elektron şəkildə yaradılan rəsmi qeydiyyat sənədidir.
CAS nömrəsi Böyük Britaniyada tələbə vizasına müraciət etmək üçün ən vacib sənədlərdən biridir. CAS olmadan Student Visa müraciəti etmək mümkün deyil.
CAS sənədində adətən aşağıdakı məlumatlar yer alır:
CAS Reference Number; universitet məlumatları; tələbənin şəxsi məlumatları; proqramın adı; proqram müddəti; təhsil haqqı; ödənilmiş depozit; sponsor məlumatı (əgər varsa); istifadə olunan akademik sənədlər.
Universitet CAS sənədini yalnız aşağıdakı şərtlər yerinə yetirildikdən sonra təqdim edir:
Offer qəbul edilir; depozit ödənilir (əgər tələb olunursa); bütün sənədlər tamamlanır; universitet son yoxlamanı bitirir.
Bu səbəbdən CAS qəbul prosesinin son mərhələsində təqdim olunur.
Bir çox tələbə bu iki sənədi qarışdırır.
Acceptance Letter universitetə qəbul olunduğunuzu göstərir.
CAS isə Böyük Britaniya hökumətinin tələb etdiyi rəsmi viza sənədidir.
Yəni Acceptance Letter olsa belə, CAS olmadan Böyük Britaniya tələbə vizasına müraciət etmək mümkün deyil.
Offer Letter Acceptance Letter CAS
LOA Acceptance Letter
Offer Letter Letter of Acceptance Confirmation of Enrolment (CoE)
Əksər universitetlər Admission Letter və ya Zulassungsbescheid təqdim edirlər.
Universitetlər əsasən Acceptance Letter və ya Qəbul Məktubu göndərirlər.
Adətən Acceptance Letter və ya Admission Letter istifadə olunur.
Xeyr.
Bu sənədlər yalnız qəbulu təsdiqləyir.
Əlavə olaraq aşağıdakılar da tələb oluna bilər:
maliyyə sübutları; bank çıxarışı; Pasport; tibbi sığorta; dil sertifikatı; yaşayış yeri haqqında məlumat; biometrik məlumatlar.
Ölkədən asılı olaraq tələb olunan sənədlər dəyişə bilər.
Offer Letter qəbul prosesinin yalnız başlanğıcıdır.
CAS yalnız Böyük Britaniyada istifadə olunur və viza üçün xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Conditional Offer bütün şərtlər yerinə yetirilmədən tam qəbul hesab edilmir.
LOA artıq qəbulun təsdiqidir.
Offer Letter isə qəbul təklifidir.
Sənəd
Nəyi göstərir?
Nə vaxt verilir?
Viza üçün istifadə olunur?
Offer Letter
İlkin qəbul təklifi
Müraciət qiymətləndirildikdən sonra
Bəzi ölkələrdə ilkin mərhələdə
Acceptance Letter
Rəsmi qəbul
Şərtlər tamamlandıqdan sonra
Bəli
LOA
Acceptance Letter ilə eyni məna daşıyır
Rəsmi qəbul zamanı
CAS
Böyük Britaniya üçün rəsmi qəbul təsdiqi və viza referansı
Son mərhələdə
Bəli, mütləq tələb olunur
Xaricdə təhsil prosesində istifadə olunan CAS, LOA, Acceptance Letter və Offer Letter sənədləri eyni məqsədə xidmət etmir. Offer Letter universitetin ilkin qəbul təklifini ifadə edir, Acceptance Letter və ya LOA rəsmi qəbulun təsdiqidir, CAS isə yalnız Böyük Britaniyada tələbə vizası üçün istifadə olunan xüsusi elektron sənəddir.
Bu fərqləri əvvəlcədən bilmək qəbul prosesini daha düzgün planlaşdırmağa, universitetlə yazışmalarda anlaşılmazlıqların qarşısını almağa və viza müraciətini vaxtında tamamlamağa kömək edir.
Əgər siz də xaricdə təhsil almağı planlaşdırırsınızsa, müraciət etdiyiniz universitetin hansı sənədi təqdim etdiyini və həmin sənədin növbəti mərhələlərdə necə istifadə olunacağını əvvəlcədən öyrənmək vacibdir. Düzgün sənədləşmə prosesi universitet qəbulunu və viza müraciətini daha rahat və uğurlu şəkildə tamamlamağa imkan yaradır.
