İsveçrədə təhsil almaq dünyanın nüfuzlu universitetlərində akademik biliklərini artırmaq, beynəlxalq elmi mühitdə təcrübə qazanmaq və gələcək karyerası üçün yeni imkanlar əldə etmək istəyən tələbələr üçün cəlbedici seçimlərdən biridir. Ölkə yüksək keyfiyyətli ali təhsil sistemi, elmi-tədqiqat infrastrukturu və beynəlxalq akademik əməkdaşlıqları ilə tanınır.
İsveçrədə təhsil almaq istəyən xarici tələbələr üçün mövcud maliyyə imkanlarından biri də Swiss Government Excellence Scholarships – İsveçrə Hökumətinin Mükəmməllik Təqaüdləri proqramıdır. Bu proqram müxtəlif ölkələrdən olan gənc tədqiqatçıların və incəsənət sahəsində fəaliyyət göstərən namizədlərin İsveçrədə elmi və akademik fəaliyyətini dəstəkləmək məqsədi daşıyır.
Təqaüd proqramı xüsusilə magistratura təhsilini başa vurmuş, doktorantura və postdoktorantura səviyyəsində araşdırmalar aparmaq istəyən namizədlər üçün əhəmiyyətli imkanlar yaradır. Lakin proqramın bütün bakalavr və magistratura tələbələrini əhatə edən ümumi təqaüd proqramı olmadığını nəzərə almaq vacibdir.
Swiss Government Excellence Scholarships İsveçrə Konfederasiyası tərəfindən maliyyələşdirilən və Federal Xarici Tələbələr üçün Təqaüdlər Komissiyası (Federal Commission for Scholarships for Foreign Students – FCS) tərəfindən idarə olunan dövlət təqaüd proqramıdır.
Proqramın əsas məqsədi İsveçrə ilə digər ölkələr arasında beynəlxalq elmi əməkdaşlığı inkişaf etdirmək, perspektivli gənc tədqiqatçıları dəstəkləmək və akademik mübadiləni genişləndirməkdir.
2027–2028-ci tədris ili üçün proqram 183 ölkədən olan namizədlər üçün nəzərdə tutulub. Təqaüdlər əsasən aşağıdakı istiqamətləri əhatə edir:
Research Fellowship: Doktorantura təhsili alan tələbələrin İsveçrədə elmi-tədqiqat layihəsi həyata keçirməsi üçün. PhD Scholarship: Magistratura təhsilini başa vurmuş namizədlərin İsveçrədə doktorantura təhsili alması üçün. Art Scholarship: Müəyyən ölkələrdən olan istedadlı incəsənət nümayəndələrinin İsveçrədə ilk magistratura təhsili alması üçün.
Azərbaycan vətəndaşları üçün 2027–2028-ci il üzrə rəsmi siyahıda Research Fellowship və PhD Scholarship istiqamətləri göstərilib. Art Scholarship isə Azərbaycan üzrə mövcud təqaüd növlərinə daxil deyil.
Swiss Government Excellence Scholarships proqramının əsas üstünlüklərindən biri seçilmiş namizədlərə aylıq maliyyə dəstəyinin göstərilməsidir.
2027–2028-ci tədris ili üçün təqaüdün aylıq məbləği bütün üç istiqamət üzrə 2 450 İsveçrə frankıdır (CHF). Bu vəsait təqaüd sahibinin əsas yaşayış xərclərini qarşılamaq üçün nəzərdə tutulub.
Proqram çərçivəsində aşağıdakı əlavə imkanlar da təqdim edilir:
Tibbi sığorta: Avropa İttifaqı və EFTA ölkələrindən olmayan təqaüd sahibləri üçün məcburi tibbi sığortanın sığorta haqqı FCS tərəfindən qarşılanır. Kirayə depoziti: Bir dəfəlik 600 CHF məbləğində dəstək verilir. Nəqliyyat: İsveçrədə ictimai nəqliyyatdan güzəştli istifadə üçün Half-Fare Travelcard təqdim olunur. Geri dönüş uçuşu: Avropa İttifaqı və EFTA ölkələrindən olmayan təqaüd sahiblərinə mənşə ölkələrinə qayıtmaq üçün müəyyən məbləğdə uçuş dəstəyi verilir.
Bununla belə, təqaüdün bütün təhsil və yaşayış xərclərini tam qarşıladığını düşünmək düzgün olmaz. Proqram universitetlərin təhsil və semestr ödənişlərini ödəmir. Universitetdən asılı olaraq semestr ödənişləri təxminən 600–2 000 CHF arasında dəyişə bilər. Beynəlxalq konfranslarda iştirak və əlavə sahə tədqiqatlarının xərcləri də tələbənin öz üzərinə düşür.
Buna görə namizədlər müraciət etməzdən əvvəl seçdikləri universitetin əlavə ödənişlərini araşdırmalıdırlar.
İsveçrə Hökumətinin təqaüd proqramı müxtəlif akademik məqsədlərə uyğun olaraq fərqli müddətlər və tələblər təqdim edir.
Bu istiqamət artıq doktorantura təhsili alan və İsveçrədə elmi-tədqiqat fəaliyyəti həyata keçirmək istəyən namizədlər üçün nəzərdə tutulub.
Təqaüd çərçivəsində tələbələr İsveçrənin dövlət universitetlərində, tətbiqi elmlər universitetlərində və tanınmış elmi-tədqiqat institutlarında araşdırma apara bilərlər.
Əsas şərtlər:
Magistratura və ya ona ekvivalent ali təhsil dərəcəsinə sahib olmaq; Doktorantura təhsili almaq və ya müvafiq akademik tədqiqat fəaliyyəti ilə məşğul olmaq; İsveçrədə elmi rəhbər tapmaq; Ətraflı tədqiqat planı hazırlamaq; Akademik rəhbərdən dəstək məktubu əldə etmək.
2027–2028-ci il üçün bu təqaüdün müddəti minimum 6, maksimum 12 aydır. Proqramın müddətini uzatmaq mümkün deyil.
Magistratura təhsilini başa vurmuş və elmi fəaliyyətini doktorantura səviyyəsində davam etdirmək istəyən şəxslər bu istiqamətə müraciət edə bilərlər.
Namizədlər İsveçrədəki universitetlərdə və tanınmış elmi-tədqiqat institutlarında doktorantura araşdırmaları aparmaq imkanı əldə edirlər.
Əsas tələblər:
Magistratura diplomuna sahib olmaq; Elmi-tədqiqat istiqamətini və layihəsini müəyyənləşdirmək; İsveçrədə uyğun akademik rəhbər tapmaq; Tədqiqat layihəsi hazırlamaq; Akademik rəhbərin dəstək məktubunu təqdim etmək.
PhD təqaüdü ilkin olaraq 12 aylıq müddət üçün verilir. Akademik nəticələr müsbət qiymətləndirildiyi halda təqaüd iki dəfə uzadıla və ümumi müddət 36 aya qədər çata bilər.
Bu istiqamət xüsusilə gələcəkdə universitetlərdə akademik fəaliyyət göstərmək və beynəlxalq elmi layihələrdə iştirak etmək istəyən namizədlər üçün əhəmiyyətlidir.
Proqramın digər istiqaməti incəsənət sahəsində fəaliyyət göstərən və İsveçrədə ilk magistratura təhsilini almaq istəyən istedadlı namizədlər üçün nəzərdə tutulub.
Bu təqaüd musiqi, vizual incəsənət və digər yaradıcı sahələri əhatə edir. Namizədlərdən bakalavr diplomu, seçdikləri İsveçrə incəsənət universitetindən qəbul sənədi və ya müraciət təsdiqi, eləcə də portfolio tələb olunur.
Təqaüd ilkin olaraq 12 ay müddətinə verilir. Seçilmiş magistratura proqramının müddətindən və tələb olunan ECTS kreditlərindən asılı olaraq 21 aya qədər uzadıla bilər.
Lakin bu istiqamət bütün ölkələrin vətəndaşları üçün açıq deyil. Azərbaycan vətəndaşları üçün 2027–2028-ci il üzrə Art Scholarship nəzərdə tutulmadığından bu istiqamətə müraciət etmək mümkün deyil.
Təqaüd proqramına müraciət etmək istəyən namizədlər müəyyən akademik və yaş meyarlarına cavab verməlidirlər.
2027–2028-ci il üzrə Research Fellowship və PhD Scholarship istiqamətləri üçün əsas tələblər aşağıdakılardır:
1. Təhsil dərəcəsi
Namizədin magistratura diplomu və ya ona ekvivalent ali təhsil sənədi olmalıdır. Diplom ən gec 31 iyul 2027-ci il tarixinədək əldə edilməlidir. ETH Zurich universitetinə müraciət edənlər üçün bu tarix 30 iyun 2027-ci ildir.
2. Yaş məhdudiyyəti
Namizəd 31 dekabr 1991-ci ildən sonra anadan olmalıdır. Başqa sözlə, proqramın müəyyən etdiyi yaş meyarına uyğun gəlməlidir.
3. Akademik rəhbər
Namizəd İsveçrədə fəaliyyət göstərən universitetlərdən birində uyğun elmi rəhbər tapmalıdır. Həmin şəxs namizədin tədqiqat layihəsini dəstəkləməli və rəsmi dəstək məktubu təqdim etməlidir.
4. Tədqiqat layihəsi
Müraciət zamanı namizəd seçdiyi elmi istiqamət üzrə ətraflı tədqiqat planı təqdim etməlidir. Layihədə araşdırmanın məqsədi, metodologiyası, gözlənilən nəticələri və icra müddəti göstərilməlidir.
5. Akademik göstəricilər
Namizədin əvvəlki təhsil nəticələri, elmi fəaliyyəti, tədqiqat təcrübəsi və motivasiyası seçim prosesində nəzərə alınır.
Qeyd etmək lazımdır ki, yalnız formal tələblərə cavab vermək təqaüdün əldə edilməsinə zəmanət vermir. Namizədin akademik potensialı və təqdim etdiyi layihənin keyfiyyəti də mühüm rol oynayır.
Təqaüd proqramına müraciət edərkən sənədlərin düzgün və tam hazırlanması vacibdir. Sənədlərin siyahısı seçilən təqaüd istiqamətindən asılı olaraq dəyişə bilər.
Research Fellowship və PhD Scholarship istiqamətləri üçün əsas sənədlər bunlardır:
Təhsil və peşəkar təcrübəni əhatə edən ətraflı CV; Maksimum 2 səhifəlik motivasiya məktubu; Maksimum 5 səhifəlik tədqiqat layihəsi; İsveçrədəki akademik rəhbərin dəstək məktubu; Akademik rəhbərin qısa CV-si; Əvvəlki universitetlərdən alınmış diplom və transkriptlər; Xarici pasport surəti; İki fərqli professorun elektron poçt ünvanı və tövsiyə məktubları; Tələb olunduğu hallarda digər akademik sənədlər.
Sənədlər ingilis, fransız, alman və ya italyan dillərində olmadıqda təsdiqlənmiş tərcümələri də təqdim edilməlidir.
Xüsusilə tədqiqat layihəsinin hazırlanmasına diqqət yetirmək lazımdır. Layihə yalnız ümumi ideyadan ibarət olmamalı, konkret elmi problemə, metodologiyaya və gözlənilən nəticələrə əsaslanmalıdır.
SERI
2027–2028-ci tədris ili üçün müraciətlər 20 avqust 2026-cı il tarixindən etibarən qəbul edilir. Azərbaycan vətəndaşları üçün son müraciət tarixi 30 noyabr 2026-cı ildir.
Müraciət prosesi bir neçə mərhələdən ibarətdir:
Uyğunluğun yoxlanılması: İlk növbədə namizəd seçdiyi təqaüd istiqamətinin tələblərini və Azərbaycan vətəndaşları üçün mövcud imkanları yoxlamalıdır. Universitet və elmi rəhbərin seçilməsi: Research Fellowship və PhD istiqamətləri üzrə namizəd İsveçrədə tədqiqat mövzusuna uyğun akademik rəhbər müəyyənləşdirməlidir. Sənədlərin hazırlanması: CV, motivasiya məktubu, tədqiqat layihəsi və digər tələb olunan sənədlər hazırlanmalıdır. Onlayn qeydiyyat: Namizəd İsveçrə Hökumətinin GO ESKAS müraciət portalında qeydiyyatdan keçməlidir. Müraciətin göndərilməsi: Bütün sənədlər elektron sistemə yüklənərək son tarixədək təqdim edilməlidir.
Müraciətlər elektron qaydada qəbul edilir. E-poçt və ya kağız sənədlərlə göndərilən müraciətlər nəzərə alınmır.
Rəsmi müraciət portalı: GO ESKAS – Onlayn müraciət sistemi.
Azərbaycan üzrə müraciət şərtləri və əlaqə məlumatları ilə İsveçrənin Azərbaycandakı rəsmi diplomatik nümayəndəliyinin saytında tanış olmaq mümkündür.
Müraciət edən namizədlər Federal Xarici Tələbələr üçün Təqaüdlər Komissiyası (FCS) tərəfindən qiymətləndirilir.
Seçim zamanı üç əsas meyar nəzərə alınır:
Namizədin akademik profili: Təhsil göstəriciləri, elmi fəaliyyəti, tədqiqat təcrübəsi və motivasiyası; Tədqiqat layihəsinin keyfiyyəti: Layihənin orijinallığı, elmi əhəmiyyəti, metodologiyası və həyata keçirilmə potensialı; Gələcək əməkdaşlıq imkanları: Namizədin İsveçrədəki akademik rəhbərlə əməkdaşlığının perspektivləri və gələcək elmi əlaqələrin inkişafı.
Təqaüdün nəticələri növbəti tədris ili başlamazdan əvvəl, ən gec may ayının sonuna qədər elan edilir. 2027–2028-ci tədris ili üçün seçilən namizədlərin təhsil və tədqiqat fəaliyyətinə 1 sentyabr 2027-ci il tarixindən başlaması nəzərdə tutulur.
Swiss Government Excellence Scholarships proqramına müraciət etməzdən əvvəl bir neçə vacib məqamı nəzərə almaq lazımdır.
Bu proqram bakalavr və ümumi magistratura təhsili üçün nəzərdə tutulmayıb. Azərbaycan vətəndaşları üçün mövcud istiqamətlər Research Fellowship və PhD Scholarship proqramlarıdır. Buna görə bakalavr təhsilini yeni başa vurmuş və magistratura oxumaq istəyən şəxslər bu təqaüdə uyğun hesab edilmirlər.
Digər vacib məsələ akademik rəhbərin əvvəlcədən müəyyənləşdirilməsidir. İsveçrədə uyğun professor tapmaq, onunla əlaqə yaratmaq və tədqiqat layihəsini razılaşdırmaq vaxt tələb edə bilər. Bu səbəbdən müraciət hazırlığına son tarixə yaxın deyil, mümkün qədər erkən başlamaq məqsədəuyğundur.
Bundan əlavə, təqaüdün aylıq 2 450 CHF məbləğində olması onun bütün xərcləri qarşılaması demək deyil. Təhsil haqqı, konfrans və bəzi əlavə tədqiqat xərcləri tələbənin üzərinə düşə bilər.
Saxta təqaüd elanlarına qarşı da diqqətli olmaq lazımdır. İsveçrə Federal Təhsil, Tədqiqat və İnnovasiya Katibliyi (SERI) və FCS bu proqramla bağlı dələduzluq halları barədə xəbərdarlıq edir. Rəsmi müraciət ödənişsizdir. Təqaüd əldə etmək və ya müraciət prosesini sürətləndirmək adı ilə pul tələb edən şəxslərə etibar etmək olmaz.
İsveçrə Hökumətinin Swiss Government Excellence Scholarships proqramı akademik fəaliyyətini beynəlxalq səviyyədə davam etdirmək, elmi araşdırmalar aparmaq və doktorantura təhsili almaq istəyən Azərbaycanlı namizədlər üçün əhəmiyyətli imkanlardan biridir.
Proqramın təqdim etdiyi aylıq maliyyə dəstəyi, akademik rəhbərlərlə əməkdaşlıq və İsveçrənin nüfuzlu ali təhsil müəssisələrində tədqiqat aparmaq imkanı namizədlərin gələcək akademik və peşəkar inkişafına töhfə verə bilər.
Müraciət etməyi planlaşdıran şəxslər ilk növbədə rəsmi uyğunluq şərtlərini yoxlamalı, tədqiqat mövzularını müəyyənləşdirməli və tələb olunan sənədləri vaxtında hazırlamalıdırlar. Xaricdə təhsil imkanlarından düzgün istifadə etmək üçün etibarlı məlumatlara əsaslanmaq və müraciət prosesini əvvəlcədən planlaşdırmaq vacibdir.
